دیابت شایعترین علت نارسایی کلیه، نابینایی و آمپوتاسیون غیرتروماتیک است. بر طبق توصیه (American Diabetes Association) ADA، پیشگیری از عوارض بیماری با انجام پایش سطوح قند خون بیماران امکان پذیر است. دستگاههای گلوکومتر بدلیل کوچکی و استفاده آسان بیش از سایر روش ها در پایش قند خانگی بیماران دیابتی استفاده می شود. با تنوع روزافزون آنها نیاز به ارزیابی هم خوانی نتایج حاصل از اندازه گیری گلوکومترها بیشتر اهمیت می یابد. این مطالعه به بررسی اختلاف قند خون مویرگی با قند خون وریدی اندازه گیری شده توسط سه دستگاه گلوکومتر شامل گلوکوترند 2، گلوکومن و گلوکوکر می پردازد. در این مطالعه از 100 بیمار دیابتی در سنین مختلف ابتدا به وسیله لانست های مخصوص خونگیری دستگاههای گلوکومتر، یک نمونه خون مویرگی برای نوار تست (test strip) دستگاه گرفته شد. سپس به طور همزمان یک نمونه خون وریدی بوسیله سرنگ از ناحیه آرنج گرفته شد و مقداری از آن بر روی نوار تست دستگاه گلوکومتر قرار داده شد. همچنین نمونه وریدی برای سنجش قند سرم با دستگاه اتوآنالایزر به آزمایشگاه فرستاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که مقادیر قند خون وریدی بدست آمده با این دستگاهها در مقایسه با روش استاندارد در گلوکوکر، گلوکوترند 2 و گلوکومن به ترتیب %2.14، %5.3 و %17.1 بالاتر از مقادیر استاندارد بود. دو دستگاه گلوکوکر و گلوکوترند 2 با روش استاندارد اختلاف نداشته و نیز نتایج قند خون وریدی آنها با یکدیگر بیشتر به هم شباهت دارد. هر چند که دستگاه گلوکومن در محاسبه قند خون وریدی بیشترین همخوانی را با روش استاندارد دارد اما بدلیل اختلاف بالای میانگین بر اساس آزمون t-test کمتر قابل اطمینان است. دستگاه گلوکوکر کمترین میزان اختلاف میانگین قند خون وریدی با روش استاندارد را داشته و بیشترین تشابه بین قند خون مویرگی و وریدی محاسبه شده با دستگاههای گلوکومتر در گلوکوترند 2 دیده شد.

زمینه و اهداف: درمان های فعلی دیابت بر اساس پایش سطح گلوکز خون است. در عین حال لازم است روش تشخیصی غیرتهاجمی و مطمئن دیگری نیز طراحی گردد. هدف از مطالعه حاضر تعیین ارتباط قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا بود. روش بررسی: در این مطالعه مورد-شاهدی 30 بیمار دیابتی (گروه مورد) و 30 نفر غیردیابتی (گروه کنترل) مراجعه کننده به یک بیمارستان نظامی در سال 1398 مورد مطالعه قرار گرفتند. همبستگی بین قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا با آزمون آماری پیرسون بررسی شد. یافته ها: میانگین سن بیماران شرکت کننده در مطالعه در گروه کنترل 8/2±, 4/55 و درگروه بیماران 2±, 7/63 بود. میانگین قند خون ناشتا گروه کنترل، 3/3±, 5/100 و گروه بیماران 8/3±, 2/149 mg/dL بود که با یکدیگر اختلاف آماری معنادار داشتند (001/0>p). میانگین قند بزاق ناشتا در گروه کنترل، در افراد غیردیابتی 14/0±, 8/0 در گروه بیماران 35/0±, 59/1 mg/dL بود که با یکدیگر اختلاف آماری معنادار داشتند (038/0=p). آزمون آماری پیرسون نشان داد که همبستگی مثبت بین قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا وجود دارد (265/0=r و 042/0=p). نتیجه گیری: استفاده از قند بزاق ناشتا به عنوان یک ابزار غیر تهاجمی برای کنترل قند خون در افراد دیابتی امکان پذیر است.

سابقه و هدف: دیابت از شایع ترین بیماری های متابولیک به شمار می رود، تقریبا نیمی از بیماران مبتلا به دیابت از بیماری خود آگاهی ندارند. شیوع این بیماری در بیماران دارای پریودنتیت در مقایسه با بیماران سالم (از نظر پریودنتال) بیشتر است.بنابراین تعداد زیادی از بیماران با مشکلات پریودنتالی دارای دیابت ناشناخته می باشند. هدف از این مطالعه ارزیابی همبستگی بین میزان قند خون شیار لثه ای و قند خون مویرگی نوک انگشت می باشد تا از خون شیار لثه ای در طول معاینات پریودنتال برای تعیین سطح قند خون استفاده شود.مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی 30 بیمار دیابتی و 30 بیمار غیردیابتی دارای پریودنتیت متوسط تا شدید پس از انجام معاینات پریودنتال برای مطالعه انتخاب شدند. در این بیماران قند خون ناشی از پراب کردن شیار لثه ای، همچنین قند خون مویرگی نوک انگشت با استفاده از دستگاه گلوکومتر به طور همزمان اندازه گیری شدند، سپس با استفاده از آزمون های آماری Pearsons correlation و paired t مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: سطح قند خون بیماران از 58 mg/dl تا 477 متغیر بود و بین میزان قند خون شیار لثه ای و قند خون شیار مویرگی نوک انگشت همبستگی بالایی وجود داشت (P=0.0001, r=0.99). همچنین شدت بیماری پریودنتال در دو گروه شاهد و مورد نظر آماری معنی دار نبود (P>0.05).نتیجه گیری: با توجه به همبستگی موجود بین قند خون مویرگی و قند خون شیار لثه، می توان در کلینیک دندانپزشکی از این روش بجای سایر روش های invasive استفاده کرد. بنابراین می توان از خون ناشی از پراب کردن پاکت پریودنتال در طول معاینات پریودنتال برای ارزیابی سطح قند خون و نیز تشخیص بیماران دیابتی استفاده نمود.

زمینه و هدف: یافتن ارتباط بین سطح گلوکز خون و سایر مایعات بیولوژیک بدن از قبیل گلوکز بزاقی می تواند روش محافظه کارانه به جای نمونه گیری وریدی باشد. هدف از این مطالعه تعیین همبستگی مابین سطح گلوکز خون و گلوکز بزاق در افراد دیابتیک می باشد.روش بررسی: این مطالعه تحلیلی از نوع مورد شاهدی می باشد. 75 فرد دیابتی به عنوان گروه مورد و 75 فرد سالم به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. سطح گلوکز خون و گلوکز بزاقی در دو گروه اندازه گیری شد. ضریب همبستگی Pearson برای بررسی رابطه میزان قند خون و قند بزاق برای هر دو گروه انجام گردید.یافته ها: در گروه مورد میانگین و انحراف معیار قند خون 247±24.2 و قند بزاق 1.4±0.2 میلی گرم بر دسی لیتر بود. در گروه شاهد میانگین و انحراف معیار قند خون 84.97±15.8 و قند بزاق 1.09±0.12 میلی گرم بر دسی لیتر بود. آنالیز آماری نشان داد که بین قند خون و قند بزاق در گروه دیابتی، همبستگی بالایی وجود دارد (r=0.9) و همبستگی کمی بین قند بزاق و قند خون در گروه غیر دیابتی وجود داشت. (r=0.18) نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه می توان نتیجه گیری کرد که بین قند خون و قند بزاق در گروه دیابتی، همبستگی بالایی وجود دارد.

برای تایید تشخیص، درمان و پیگیری بیماران دیابتی تعیین مقدار قند خون ضروری است. امروزه به طور متداول برای این منظور از نمونههای خون وریدی و مویرگی استفاده میشود. نمونه گیریهای وریدی زیاد از یک فرد دیابتی باعث ایجاد فشارهای روحی، فیزیکی و همچنین احتمال انتقال عفونتهایی مثل HIV و HBV میشود. علاوه بر این اندازه گیری قند خون توسط خود فرد میتواند تاثیر زیادی در درمان بیماری داشته باشد. بر این اساس در صورت یافتن ارتباط معنی دار بین قند مایعات بیولوژیک بدن مانند بزاق با قند خون، میتوان از آنها جهت بدست آوردن میزان قند خون بصورت غیرتهاجمی استفاده کرد. این پژوهش یک مطالعه توصیفی از نوع مقطعی میباشد. روش نمونه گیری بصورت آسان بوده است. تعداد افراد شرکت کننده در مطالعه 10 نفر میباشند که از هر نفر 13 آزمایش همزمان قند خون و قند بزاق در 5 روز و در هر روز یک قند خون و بزاق ناشتا، یک قند خون و بزاق بعد از غذا و یک قند خون و بزاق ساعت 5 بعد از ظهر گرفته شده است. آزمایشها با روش گلوکز اکسیداز و به روش نقطه پایانی انجام شده است. متوسط قند خون ناشتا 84.9±3.34mg/dl (FBS) و حداقل سطح خونی گلوکز58mg/dl و حداکثر آن  118mg/dlاست. میانگین قند بزاق در کلیه افراد 1.22±0.81 mg/dl و حداقل سطح گلوکز بزاق 0.323mg/dl و حداکثر آن 4.947mg/dl اندازه گیری شده است. ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق که با ضریب همبستگی اسپیرمن بدست آمده 23/0 و ضریب همبستگی بین تمام افراد در روز اول 0.38، روز دوم 29/0، روز سوم 01/0 و روز چهارم 37/0 بوده است. با توجه به مقادیر بدست آمده ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق ضعیف است علاوه بر این چون دامنه تغییر غلظت قند خون کم است نمیتوان از قند بزاق به عنوان نمایه ای (اندکسی) برای نمونه گیری و ارزیابی قند خون استفاده نمود. نتیجه اینکه نمیتوان از اندازه گیری غلظت قند بزاق به جای غلظت قند خون استفاده نمود.

زمینه و هدف: کنترل مناسب قند خون در بیماران دیابتی منجر به کاهش بروز عوارض دیابت به خصوص عوارض میکرووسکولار می شود بنابراین تمام تلاش ها در جهت کاهش سطح هموگلوبین A1c سوق داده شده است اما بهترین شیوه کنترل قند خون و کاهش دادن سطح هموگلوبین A1C هنوز جای بحث دارد. هدف از این مطالعه بررسی شواهد پزشکی موجود در حمایت از کاربرد خود پایشی قند خون، در مراقبت از بیماران دیابتی نوع 1 و 2 می باشد.مواد و روش کار: این مطالعه مروری بر مطالعات مختلف مداخله ای و تحلیلی است که بیماران در دو گروه مداخله و کنترل، جهت بررسی تاثیر خود پایشی قند خون بر بهبود کنترل قند خون و کاهش سطح هموگلوبین A1C مقایسه شده اند. منابع جمع آوری اطلاعات شامل 35 مطالعه مشاهده ای و مداخله ای به زبان انگلیسی از سال 1983 تا سال 2008 و همچنین یک مطالعه Cohort بزرگ در فاصله سالهای بین 1995 تا پایان سال 2003 می باشند. برای جستجو، از بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی نظیر مدلاین و hand searches از رفرنس های مقالات استفاده شده است. در این مقاله سعی شده است مطالعات مختلف با نتایج مختلف مد نظر قرار گرفته و شرح داده شوند.یافته ها: مرور مطالعات نشان می دهد که شواهد و دلایل محکمی برای دفاع از کاربرد خود پایشی قند خون در دیابت نوع یک وجود دارد اما اکثر مطالعات از استفاده بیماران مبتلا به دیابت نوع دو از خود پایشی قند خون حمایت نمی کنند و در کارایی آن در دیابت نوع 2 تردید دارند لذا کما کان بحث برانگیز باقی مانده است. همچنین نتایج نشان می دهد مطالعاتی که خود پایشی قند خون را بعنوان بخشی از برنامه های آموزشی مدون تلقی کرده و به دفعات بیشتری در طول روز (3 بار و بیشتر) انجام داده اند سطح هموگلوبین A1C بهبود یافته است.نتیجه گیری: با توجه به مطالعات موجود، نقش خود پایشی قند خون در کاهش سطح هموگلوبین A1C در دیابت نوع 1 است لیکن در دیابت نوع 2 نتایج ضد و نقیضی از مطالعات بدست آمده است که نیاز به مطالعات کنترل شده بیشتری دارد.

اختلالات روانپزشکی شیوع بالایی در بین مراجعان به مراکز مراقبت های اولیه و پزشکان عمومی دارند. هسته اصلی درمان در بیماران روانپزشکی دارو می باشد، این داروها در طولانی مدت می تواند عوارضی همچون کاهش یا فزایش قند و چربی را در پی داشته باشد. در این مطالعه به بررسی اثرات این داروها بر قند و چربی خون در ایران پرداخته شده است، لازم به ذکر می باشد که سطح قند خون و لیپید می تواند متأثر از جغرافیا، نژاد، قومیت و رنگ پوست باشد، کمااینکه مطالعات زیادی در این رابطه موجود می باشد و این روابط بیان شده به کرات به اثبات رسیده است. در این مطالعه مروری با استفاده از پایگاه های اطلاعاتی Mag Iran، SID، Iran Doc و Noormags تا پایان سال 1397 و پایگاه های اطلاعاتی بین الملیPubMed, ISI, Web of knowledge Up To Date, و Google Scholar تا پایان سال 2019 جستجو انجام گردید و در نهایت تعداد 8 مطالعه از بین30 مطالعه، مورد بررسی نهایی قرار گرفتند. نتایج نشان داد کل افراد مورد بررسی در این مطالعه 824 نفر در 8 مقاله مورد بررسی بود. 6 مطالعه کارآزمایی بالینی، 1 مطالعه توصیفی و 1 مطالعه مورد-شاهدی می باشد. به طور کلی در بررسی مطالعات حاضر، اکثر مطالعات تأثیر افزایشی آنتی سایکوتیک های مهار کننده توأم را بر قند خون که از این دسته دارویی کلوزاپین و سپس ریسپریدون تاثیر بیشتری برایجاد این عارضه دارویی دارند و همچنین تاثیر داروهای آنتی سایکوتیک مهار کننده دوپامین بر چربی خون مشهود می باشد. در مقایسه کلومیپرامین و فلوکستین، کلومیپرامین موجب افزایش قند خون و چربی خون گردید، ولی فلوکستین این عوارض را نداشت.

مقدمه و هدف: کنترل قند خون در بیماران دیابتی بسیار مهم بوده و سبب پیشگیری از عوارض دیابت می گردد. هدف از مطالعه حاضر مقایسه سطح قند خون بیماران دیابتی از ساق پا با روش استاندارد نمونه گیری نوک انگشت دست و نمونه خون وریدی بود.مواد و روش ها: دراین مطالعه توصیفی- مقایسه ای، از 260 بیمار دیابتی پس از تکمیل فرم اطلاعات دموگرافیک، نمونه قند خون غیر ناشتا ابتدا از ورید اخذ، و بطور همزمان نمونه مویرگی بوسیله گلوکومتر از انگشت وسط دست چپ و یک سوم میانی عضله ساق پای چپ گرفته و نتایج آن با نمونه خون ورید مقایسه شد. داده های مطالعه در نرم افزار SPSS نسخه 14و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی آزمون های آماری ویلکاکسون و اسپیرمن تجزیه و تحلیل شد. مقادیر P در سطح کمتر از 0.05 معنی دار لحاظ گردید.یافته ها: نتایج حاصل از آزمون اسپیرمن نشان دهنده وجود ارتباط معنی داری بین قند خون نوک انگشت دست و ساق پا و ورید بود (p<0.001)، همچنین نتایج نشان داد که میانگین قند خون گرفته شده از انگشت 10 میلی گرم در دسی لیتر و میانگین قند خون گرفته شده از ساق پا 17 میلی گرم در دسی لیتر کمتر از قند خون وریدی بود.بحث و نتیجه گیری: تفاوت قند خون نمونه مویرگی نوک انگشت و ساق پا با نمونه وریدی قند خون بیماران دیابتی از لحاظ بالینی قابل چشم پوشی و می توان از این نقاط جهت خودپایشی قند خون به جای نمونه وریدی استفاده کرد.

زمینه و هدف ویتیلیگو یک بیماری پوستی است که می تواند به صورت ژنتیک 1-2 درصد جمعیت عمومی را بدون در نظر گرفتن نژاد و جنسیت مبتلا نماید. مطالعات مختلف در سراسر جهان ارتباط بیماری ویتیلگو با اختلالات اتوایمیون را نشان داده اند. هدف مطالعه حاضر بررسی ارتباط بیماری ویتیلیگو با میزان قند خون بود. روش بررسی در این مطالعه مقطعی، 102 مورد از افراد مبتلا به ویتیلیگو در طی سالهای 1395-1397 مورد بررسی قرار گرفتند. پس از تائید ابتلا افراد به بیماری ویتیلیگو توسط متخصص پوست و مو، میزان خون آن ها نیز بررسی گردید. یافته ها نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین سنی و مدت زمان ابتلا افراد به ویتیلیگو به ترتیب 15/8± 39/7 سال و 34/1± 56/1 ماه بود. در این مطالعه 45 نفر(44 %) افراد مبتلا به ویتیلیگو مرد و بیشترین فراوانی در افراد خانه دار 51 نفر (30/4 %) بود. بیشترین محل ضایعه در این افراد مربوط به اندام تناسلی با 52 مورد(31 %) و کمترین نیز مربوط به مخاط دهان با 6 مورد(3/6 %) گزارش گردید. همچنین فقط 4 نفر(2/7 %) افراد دارای سابقه خانوادگی ویتیلیگو بودند. نتیجه گیری نتایج نشان داد بین میزان قند خون با جنسیت، شغل، محل ضایعه، سابقه خانوادگی بیماری ویتیلیگو، ابتلا به سایر بیماری ها و سابقه مصرف دارو ارتباط آماری معنی داری وجود نداشت.

مطالعه ای آینده نگر به منظور تعیین منحنی استاندارد قند خون در بیماران دیابتی که قند خون آنها قبل از عمل کنترل شده بود و برای انجام عمل جراحی پیوند رگ های قلب به صورت انتخابی آماده شده بودند، انجام شد. برای این بیماران قند خون هر پنج دقیقه یک بار اندازه گیری شد. این مطالعه بر روی 100 بیمار انجام شد. قبل از شروع کانوله کردن دهلیز راست و آئورت و هنگام تجویز هپارین نمونه خون بیمار برای اندازه گیری قند خون گرفته و قند خون اندازه گیری شد. هنگام گردش خون برون پیکری هر 5 دقیقه نمونه خون را از طریق دستگاه گردش خون برون پیکری گرفته و نتایج جمع آوری شده، روی منحنی رسم گردید. این نتایج یک نمای کلی را به تصویر گذاشت که دارای 5 مرحله است، که در این مراحل پنج گانه تغییرات محسوس قند خون قابل ملاحظه است. این مراحل کاملا با حوادث و مراحل بیهوشی و جراحی و اقداماتی که در حین یک عمل جراحی قلب باز و به ویژه در یک عمل جراحی پیوند رگ های قلب ممکن است پیش آید، قابل تطبیق است. نتیجه ای که حاصل می شود، این است که همان طور که در تحقیقات قبلی هم آمده است گردش خون برون پیکری، بیهوشی و جراحی در اکثر موارد قند خون بیمار را افزایش می دهند ولی در این بررسی مشخص شد که این افزایش یک منحنی خطی ایجاد نمی کند، بلکه منحنی ایجاد شده دارای فراز و نشیب هایی است که یک روند عمومی هیپرگلیسمی را نشان می دهد ولی این روند قابل تطبیق با وقایعی است که می تواند روی قند خون بیمار موثر واقع شوند.